Handzagen

Handmatig zagen met een getand zaagblad

Handzagen worden gebruikt om hout, metaal, kunststof, gipsplaat en andere materialen zonder elektrische aandrijving op maat te zagen. Tijdens de zaagbeweging nemen de tanden van het zaagblad opeenvolgend kleine spanen uit het materiaal weg. De tanden zijn daarbij meestal afwisselend licht naar links en rechts gezet, waardoor de zaagsnede iets breder is dan het zaagblad. Hierdoor ontstaat ruimte voor de spaanafvoer en kan het zaagblad gecontroleerd door het materiaal bewegen. De vorm van het zaagblad, de vertanding en de bladstijfheid bepalen de zaagsnelheid, de nauwkeurigheid en het toepassingsgebied van de zaag.

Vertanding bepaalt de materiaalafname

De tandvorm, tandafstand en slijphoek zijn afgestemd op verschillende materialen en zaagrichtingen. Een grove vertanding verwijdert meer materiaal per zaagslag en wordt toegepast wanneer een hogere zaagsnelheid belangrijk is. Een fijne vertanding levert een nauwkeuriger zaagbeeld en geeft meer controle bij dunne materialen of precieze zaagsneden. Ook de zetting van de tanden en de dikte van het zaagblad beïnvloeden de weerstand tijdens het zagen en de kwaliteit van de zaagsnede.

Verschillende zaagprincipes voor uiteenlopende bewerkingen

Handzagen zijn verkrijgbaar in uiteenlopende uitvoeringen die ieder zijn afgestemd op een specifieke zaagtechniek. Houtzagen worden gebruikt voor langs- en dwarszagen van hout, terwijl metaalzagen zijn voorzien van een fijn vertand, gespannen zaagblad voor metalen profielen en buizen. Figuurzagen maken dankzij hun smalle zaagblad bochten, uitsparingen en fijne vormen mogelijk. Japanse zagen onderscheiden zich doordat zij voornamelijk tijdens de trekbeweging zagen, terwijl de meeste westerse handzagen tijdens de duwbeweging snijden. Daarnaast zijn er schrobzagen voor plaatmateriaal en universele zagen voor uiteenlopende materialen.

Zaagblad en geleiding bepalen het zaagresultaat

De constructie van de zaag bepaalt hoe nauwkeurig een zaagsnede kan worden gevolgd. Brede zaagbladen bieden meer stabiliteit bij rechte zaagsneden, terwijl smalle bladen beter geschikt zijn voor gebogen vormen en uitsparingen. Voor nauwkeurige zaagsneden onder een vaste hoek kan een verstekzaag of verstekbak worden gebruikt. Reservezaagbladen, zaagbeugels en andere onderdelen zijn opgenomen onder de handzaagaccessoires.

Handmatig en machinaal zagen

Handzagen worden toegepast wanneer controle, nauwkeurigheid of flexibiliteit belangrijker zijn dan een hoge zaagsnelheid. Zij zijn geschikt voor afkortwerk, paswerk, detailwerk en situaties waarin zonder elektrische aandrijving wordt gewerkt. Voor grotere werkstukken, repeterende bewerkingen of een hogere materiaalafname worden daarnaast ook zaagmachines toegepast.