Tangen en Scharen

Hefboomwerking als basis van de krachtsoverdracht

Tangen en scharen zetten handkracht via een scharnierconstructie om in een veel hogere kracht aan de bekken, snijkanten of persvlakken. De verhouding tussen de lengte van de handgrepen en de afstand tot het scharnier bepaalt de mechanische overbrenging. Een langere hefboomarm vergroot de uitgeoefende kracht, terwijl de bewegingsuitslag van de bekken juist kleiner wordt. Dit mechanische principe vormt de basis van vrijwel alle uitvoeringen.

De geometrie van bekken en snijvlakken

De vorm van de bekken bepaalt hoe de kracht op het werkstuk wordt verdeeld. Brede bekken verdelen de belasting over een groter oppervlak, terwijl smalle of spitse bekken de kracht plaatselijk concentreren en moeilijk bereikbare delen kunnen benaderen. Getande bekken verhogen de grip door de wrijving met het materiaal te vergroten. Bij scharen en kniptangen bepalen de slijphoek, snijgeometrie en de onderlinge stand van de snijkanten hoe het materiaal wordt gescheiden en hoeveel kracht daarvoor nodig is.

Scharnierconstructies en mechanische overbrenging

Niet iedere tang of schaar maakt gebruik van dezelfde scharnierconstructie. Een vast scharnier geeft een vooraf bepaalde bewegingsbaan, terwijl een verstelbaar scharnier de openingswijdte aanpast aan verschillende werkstukafmetingen. Samengestelde hefboomconstructies verdelen de belasting over meerdere draaipunten, waardoor met een beperkte handkracht een aanzienlijk hogere knip- of perskracht kan worden bereikt. Dit principe wordt onder meer toegepast bij boutenscharen.

Constructies afgestemd op verschillende mechanische belastingen

De constructie van tangen en scharen wordt afgestemd op de belasting die tijdens de bewerking ontstaat. Grijpen, knippen, persen, buigen en klemmen stellen ieder andere eisen aan de bekvorm, het scharnier en de krachtsoverdracht. Daardoor bestaan onder meer uitvoeringen met verstelbare bekken, zoals waterpomptangen, en geïsoleerde uitvoeringen voor werkzaamheden aan elektrische installaties, zoals VDE tangen en scharen. De gekozen constructie bepaalt uiteindelijk hoe de kracht wordt overgebracht en onder welke mechanische omstandigheden het gereedschap optimaal functioneert.